Opgelet voor

Je hebt tijdens de zwangerschap een verminderde weerstand en je kan dus sneller ziek worden door een infectie. CMV of cytomegalovirus is een virus dat wereldwijd voorkomt in de lichaamsvloeistoffen van een besmet persoon zoals speeksel, urine, bloed,…
Voor de toekomstige mama is deze infectie niet gevaarlijk, maar voor de ongeboren baby kan dat ernstige gevolgen hebben zoals doofheid en mentale of motorische achterstand. Wees dus op je hoede bij contact met jonge kinderen: was je handen vaak met zeep en water, zeker na elke luierwisseling of contact met speeksel en neussecreties.

• Kijk uit voor voedselinfecties: vermijden of verhitten!

Als je zwanger bent, let je best extra op bij het samenstellen en bereiden van de maaltijden. Een voedselinfectie is niet alleen lastig voor jezelf, maar kan ook gevolgen hebben voor de gezondheid van de baby in wording. Dit is vooral het geval als je een voedselinfectie oploopt met Toxoplasma gondii of Listeria monocytogenes.
De regel is: ‘verhit, schil of spoel voldoende af’. Men kan wel testen op antistoffen voor de parasiet Toxoplasma gondii, maar voor de bacterie Listeria monocytogenes bestaat zo’n test niet. Als je niet immuun bent voor toxoplasmose, dan moet je zeker de volgende preventiemaatregelen nemen: vermijd contact met katten (laat iemand anders de kattenbak verversen), eet geen rauw of onvoldoende gebakken vlees en was groenten en fruit grondig.
Voor Listeria moet elke zwangere vrouw opletten: risicovoedsel zijn kazen, bepaalde vleeswaren en ongebakken vlees of vis.

Naast het mijden van bepaalde voeding, kan je extra opletten en hygiënisch te werk gaan bij het bereiden van een maaltijd. Hanteer een goede handhygiëne en respecteer de vervaldata.

• Kijk uit voor schadelijke stoffen: vermijden of beperken!

Schadelijke stoffen kunnen voor een volwassen iemand minder kwaad, maar voor een baby in wording kan het wel schadelijk zijn. Voor alcohol is het duidelijk: elke druppel is te veel. Door het drinken van alcohol is de kans groter op een miskraam, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Op lange termijn kan het zelfs zijn dat de cognitieve ontwikkeling van het kind minder is. Voor andere stoffen is die limiet minder duidelijk. Wel kan je met een gerust hart nog elke dag genieten van je kopje koffie….

CONCREET: Welke producten mijd je best tijdens zwangerschap?

* Wegens infectiegevaar consumeer je best geen producten waarin toxoplasma of Listeria kunnen in voorkomen. Dat zijn dus vooral rauwe of onvoldoende verhitte dierlijke producten zoals gerookt vlees, onvoldoende gaar vlees, rauwe vis, zachtgekookt ei of zelfgemaakte huisbereide gerechten met rauwe eieren zoals chocomousse. Ook let je best op met slecht gewassen of ongeschilde groenten en fruit.
Door het risico op nabesmetting eet je best geen kant-en-klare producten zoals voorverpakte pannenkoeken, hotdogs, rookworst, rauwkostsalades en softijs. Dit ligt niet aan het product zelf, maar aan de verpakking, het proces of de hygiëne.

* Wegens aanwezigheid van schadelijke stoffen (zware metalen en dioxines) mijd je best roofvissen zoals zwaardvis, snoek, paling, tonijn en koningsmakreel. Eet ook geen vacuümverpakte vis want door de lange houdbaarheid kunnen bacteriën hier gemakkelijk groeien.

* Voedingssupplementen met vitamine A of voeding met hoge hoeveelheden vitamine A zoals lever, leverworst of leverpaté zijn teratogeen met een hoger risico op aangeboren afwijkingen, dus deze laat je best ook links liggen.

*Tijdens de zwangerschap mijd je best alcohol. 1 druppel alcohol is al te veel want er bestaat geen veilige bovengrens voor alcohol. Maar vanzelfsprekend geldt de regel: hoe meer je drinkt, hoe groter en ernstiger de risico’s. Weet ook dat alcoholvrij bier, wijn of schuimwijn altijd nog wat alcohol bevat (de wettelijke bovengrens ligt op 0.5%). Het is immers chemisch onmogelijk om alle alcoholresten te verwijderen.

*Drink geen energiedranken omwille van het ontbreken van veiligheidsdata bij zwangere vrouwen: naast veel cafeïne kunnen ze immers guarana en ginseng bevatten.

*Let op voor gefermenteerde dranken, deze bevatten ook alcohol en de kans op infectie is groot omwille van het ongepasteuriseerd karakter van deze dranken.

CONCREET: Welke producten beperk je best tijdens zwangerschap?

*Vis eten is gezond, maar overdrijf niet omwille van schadelijke stoffen. Dus eet maximaal 2 keer per week vette vis (goed verhit) en varieer zoveel mogelijk in soorten. Tijdens zwangerschap kan visolie (die gegarandeerd vrij is van contaminanten) te verkiezen zijn boven het eten van vette vis, die kwik en andere stoffen kan bevatten die het kind kunnen schaden. Er wordt aanbevolen om 200mg extra DHA dagelijks in te nemen naast de algemene aanbeveling van minimaal 250mg EPA en DHA per dag.

*Zet niet elke dag rijst of rijstkoeken op het menu door de aanwezigheid van arseen.

*Matig het zoutgebruik en beperk ultrabewerkte producten. Deze tip is uiteraard voor elke volwassene geldig, zwanger of niet.

*Eet met mate boter, eieren en/of margarine door de aanwezigheid van vitamine A.

*Een beetje cafeïne kan, maar beperk het gebruik tot 200mg cafeïne per dag.

*Van sojaproducten eet je best maximaal 1 portie per dag.